Vetus Proportionele boegschroef selecteren en installeren

DC Boegschroef VS Proportionele Boegschroef

Bij de keuze tussen een Vetus proportionele en een DC-boegschroef  draait het vooral om comfort, gebruiksintensiteit en budget. Een traditionele DC-boegschroef werkt met vaste vermogensstanden (aan/uit) en is technisch eenvoudiger opgebouwd. Daardoor ligt de aanschafprijs lager en is het systeem robuust en overzichtelijk in onderhoud. Dit type is ideaal voor pleziervaart waar de boegschroef kort en incidenteel wordt gebruikt.

Een proportionele boegschroef werkt met traploze snelheidsregeling, waardoor je zeer nauwkeurig kunt manoeuvreren. Dat geeft meer controle, minder schokbelasting en vaak ook minder geluid tijdens gebruik. Door de geavanceerdere elektronica ligt de prijs hoger, maar daar staat meer comfort en soepeler vaargedrag tegenover.

Hoe kiest u de juiste boeg- en hekschroef?

Nadat u uw type boegschroef heeft geselecteerd, kunnen de volgende hulpmiddelen worden gebruikt om de benodigde stuwkracht voor uw boot te berekenen.

De invloed van de wind
De kracht die de wind uitoefent op de boot wordt bepaald door de windsnelheid, de invalshoek en het lateraal windoppervlak van de boot. Indien de wind loodrecht op de boot waait, is de winddruk het grootst. Dit is echter zelden het geval en aangezien de meeste schepen redelijk gestroomlijnd zijn, wordt om de winddruk te berekenen over het algemeen een reductiefactor van 0,75 toegepast.

Het draaimoment
Het draaimoment wordt berekend door de windkracht te vermenigvuldigen met de afstand (A) tussen het aangrijpingspunt van de windkracht en het draaipunt van de boot. Om deze berekening te vereenvoudigen, kunt u om het draaimoment te bepalen voor het merendeel van de boten de volgende vuistregel toepassen: vermenigvuldig de windkracht met de halve scheepslengte.

De stuwkracht
Niet het aantal kW’s of pk’s van de elektrische of hydraulische motor, maar de stuwkracht van de boegschroef is de bepalende factor. De nominale stuwkracht is een combinatie van het motorvermogen, de vorm van de schroef en rendementsverliezen in de tunnelbuis. VETUS elektrische boegschroeven hebben een zeer hoge stuwkracht tussen de 17 en 23 kgf per kW motorvermogen. De benodigde stuwkracht om de invloed van de wind te compenseren kan nu worden berekend door het draaimoment te delen door de afstand (B) gemeten tussen het hart van de boegschroeftunnel en het draaipunt van de boot.

Windkracht BeaufortOmschrijvingWindsnelheid m/sWinddruk N/m2 – (kgf/m2)
4matige wind5,5 tot 7,920 tot 40 (2,0 tot 4,1)
5vrij krachtige wind8,0 tot 10,741 tot 74 (4,2 tot 7,5)
6krachtige wind10,8 tot 13,875 tot 123 (7,7 tot 12,5)
7harde wind13,9 tot 17,2125 tot 189 (12,7 tot 19,2)
8stormachtige wind17,2 tot 20,7191 tot 276 (19,4 tot 28,2)

Rekenvoorbeeld

Een schip met een lengte van 11 m; heeft een zijdelingse windvangoppervlak van 18 m2 en tot en met 5 Beaufort moet de boeg
nog probleemloos kunnen worden verzet. Bij 5 Beaufort is de winddruk: p = 41 tot 74 N/m2, d.w.z. p (gemiddeld) = 60 N/m2.
Het benodigde draaimoment bedraagt:
T = winddruk x oppervlak x reductiefactor x afstand aangrijpingspunt tot draaipunt, (= ca. halve scheepslengte)
T = 60 N/m2 x 18 m2 x 0,75 x (11 x 0,5) m = 4455 Nm

De benodigde stuwkracht bedraagt

F = draaimoment / afstand hart boegschroef tot draaipunt van het schip (met de spiegel als draaipunt) = 4455 Nm / 10,5 m  = 420 N (42 kgf)

De voor dit schip geschikte boegschroef is de VETUS boegschroef type 45 kgf (5 Beaufort) (25 kgf bij 4 Beaufort en 75 kgf bij 6 Beaufort). Houd er altijd rekening mee dat, afhankelijk van de windvang, de waterverplaatsing en de vorm van het onderwaterschip, de door de boegschroef geleverde stuwkracht op ieder schip een verschillend resultaat zal geven. Als vuistregel kan worden aangehouden dat de hekschroef “één maat kleiner” mag zijn dan de berekende boegschroef.

In de onderstaande PDF staat een selectietabel van alle VETUS boegschroefmodellen met de aanbevolen bootlengte. Houd er rekening mee dat deze tabel alleen dient als algemene richtlijn en dat de bovenstaande berekening prevaleert.

Download Download Selectietabel Vetus Boegschroef

Verschillende bedienpanelen

CAN Proportioneel Boegschroef paneel BPPPA

  • Compact ontwerp van hoogwaardige materialen
  • Veilig en gemakkelijk proportionele controle over uw boot
  • Aluminium afdekplaatje
  • Snel te installeren in een Ø75 mm gat
  • Waterbestendige behuizing (IP65)
  • V-CAN CANBUS protocol compliant
  • Voorzien van en ‘twin connector’ voor het aansluiten op meerdere stations
  • Voorzien van status indicatie

CAN Proportioneel Boegschroef paneel BPPJA

  • Compact ontwerp van hoogwaardige materialen
  • Veilig en gemakkelijk proportionele controle over uw boot
  • Aluminium afdekplaatje
  • Snel te installeren in een Ø75 mm gat
  • Waterbestendige behuizing (IP65)
  • V-CAN CANBUS protocol compliant
  • Voorzien van een ‘twin connector’ voor het aansluiten op meerdere stations
  • Voorzien van status indicatie
  • Voorzien van ‘hold and lock’ functie

Dubbel Proportioneel Boegschroef paneel DBPPJA

  • Met 1 joystick zowel boeg- als hekschroef bedienen
  • Compact ontwerp past op de plaats van een enkelvoudige boegschroef joystick
  • Inclusief hold-functie
  • Proportionele bediening
  • Moderne uitstraling
  • Geschikt voor V-CAN
  • Waterdichte behuizing

Accu keuze

Bij een Vetus proportionele boegschroeven krijgt de accu een continue belasting over een korte periode.

Een SMF-accu (Sealed Maintenance Free) is hiervoor vaak al prima geschikt: onderhoudsvrij, betaalbaar en voldoende capaciteit voor normaal manoeuvreren.

Een AGM-accu biedt een lagere interne weerstand, is robuuster bij trillingen en laadt sneller op. Bij proportionele boegschroeven wordt AGM daarom aanbevolen, omdat deze accu beter omgaat met de variabele belasting en langere bedrijfstijden op gedeeltelijk vermogen.

De VEDC110TC (semi-tractie/deep-cycle) is meestal niet nodig voor een pure boegschroef, omdat diepe ontlading zelden voorkomt. Deze accu is vooral interessant wanneer dezelfde accu ook als service-accu wordt gebruikt.

Tip: zorg altijd dat de accu gesloten / maintenance-free is als hij in hetzelfde compartiment als de boegschroef staat. Dit voorkomt gasontwikkeling en is een vereiste volgens de installatievoorschriften van Vetus.

Bij de keuze van de accugrootte voor een proportionele boegschroef is het aantal ampère-uren (Ah) leidend. Hieronder staan de aanbevolen Ah-waarden per type boegschroef.

BoegschroefSpecificatiesAanbevolen Ah
BOWA030130KGF, 12V1x 90Ah – 12V
BOWA036136KGF, 12V1x 170Ah – 12V
BOWA040140KGF, 12V1x 145Ah – 12V
BOWA042142KGF, 12V1x 145Ah – 12V
BOWA057157KGF, 12V1x 185Ah – 12V
BOWB05757KGF, 24V2x 90Ah – 12V
BOWA065165KGF, 12V1x 170Ah – 12V
BOWB06565KGF, 24V2x 90Ah – 12V
BOWA076176KGF, 12V1x 200Ah – 12V
BOWB07676KGF, 24V2x 90Ah – 12V
BOWB09090KGF, 24V2x 145Ah – 12V
BOWB110110KGF, 24V2x 170Ah – 12V
BOWB130130KGF, 24V2x 185Ah – 12V

DC Boegschroef aansluiten

Bij het aansluiten van een VETUS proportionele boegschroef moet in de pluskabel altijd een hoofdschakelaar worden geplaatst. Hiervoor zijn bijvoorbeeld de VETUS accuschakelaars BATSW250 of BATSW250T (2-polig) geschikt.

Daarnaast moet er in de pluskabel, zo dicht mogelijk bij de accu en vóór de hoofdschakelaar, een zekering worden geplaatst om het boordnet tegen kortsluiting te beschermen. Hiervoor kan bijvoorbeeld zekeringhouder ZEHC100 worden gebruikt.

De kabeldoorsnede moet worden afgestemd op het vermogen van de boegschroef, het spanningsverlies tussen accu en boegschroef mag maximaal 10% bedragen (raadpleeg de tabel in de handleiding). Controleer  na ongeveer 14 dagen na de aansluiting alle elektrische verbindingen, omdat bouten en moeren door temperatuurschommelingen los kunnen raken.

1CAN-bus voeding
2Afsluitweerstand
3Hub
4Aansluitkabel
5Boeg- of hekschroef
6Bedieningspaneel